Kỷ luật là ảo tưởng; Hãy thúc đẩy bản thân

Trả nợ cho Toiomino, mong rằng em không bắt đền chị mấy cái dao cạo râu🙂

Bài viết của Leo Babauta

Bạn đọc Kamal đã cho tôi một yêu cầu tuyệt vời khi tôi kêu gọi mọi người đề xuất chủ đề để viết:

“Tôi nghĩ tính kỷ luật nhất định là một chủ đề hay, cũng như những điều anh nói đến đòi hỏi phải có tính kỷ luật tương đối nhiều.
Quân đội dạy cho tôi nhiều về kỷ luật, nhưng cuối cùng tôi nhận ra nó nằm ở bản thân mình.
Có điều, giống như hầu hết những thứ khác, đó là 1 thói quen ta có thể luyện tập theo thời gian.
Rất mong được nghe những suy nghĩ của anh và kinh nghiệm của anh về chủ đề này.”

Để tôi bắt đầu với câu kết luận trước nhé: nếu bạn nghĩ bạn không có kỷ luật thì bạn không cần nó đâu. Điều bạn cần là cam kết với mục tiêu của bạn và thúc đẩy bản thân hết mức. Bạn đọc tiếp để rõ thêm nhé.

Tôi nghĩ hầu hết chúng ta đều tin rằng kỷ luật là thứ gì đó mà ta có hoặc không có – một số người tin rằng ta bẩm sinh đã có, còn số khác, giống như Kamal, tin rằng đó là thứ mà ta có thể phát triển như một thói quen. Nhưng chính xác khi ta nói “kỷ luật” là ta đang nói về cái gì?

Nếu tôi dậy sớm đi chạy hàng ngày, tôi có được coi là có kỷ luật không? Hầu hết mọi người sẽ bảo là có. Nhưng, với tư cách người thường xuyên dậy sớm, và thường xuyên chạy (không phải hàng ngày), tôi có thể cam đoan rằng tôi là người không có kỷ luật. Tôi có nhiều phẩm chất lắm nhưng không phải là người có kỷ luật, và chưa bao giờ có kỷ luật cả.

Thế thì tôi giải thích thế nào về khả năng dậy sớm và đi chạy ổn định thường xuyên? Đơn giản lắm: Tôi có động cơ đa dạng và thỏa đáng. Tôi trở dậy hàng ngày không phải vì có kỷ luật mà bởi vì tôi thực sự muốn điều đó – và có thủ thuật bắt mình làm điều đó. Tôi ra khỏi nhà đi chạy không phải vì tôi có kỷ luật thép mà bởi vì tôi thực sự muốn chạy.

Hãy lấy ví dụ với mấy người đi lính – ví dụ điển hình về những người có kỷ luật. Cứ cho rằng trung sĩ Lamar là một quân nhân cứng cựa. Hàng ngày anh dậy rất sớm, trải qua một chu trình buổi sáng khắc nghiệt, chạy và làm đủ kiểu tập thể lực, ăn uống theo một chế độ có chừng mực và giữ gìn quần áo cũng như nơi ở không một tì vết. Anh là mẫu mực về kỷ luật.

Nhưng tôi lại thấy anh có động lực. Hãy xem lại Hai mươi mẹo thúc đẩy hàng đầu để thấy một số lý do:

– Trung sĩ Lamar đã ra nhập quân đội và việc ấy đòi hỏi tất cả những điều trên. Anh là một sỹ quan chuyên nghiệp, và tất cả những người quen biết anh đều nhận thức rõ điều đó. Anh đã cam kết toàn diện sống một cuộc sống có kỷ luật, nghĩa là anh cam kết toàn diện với tất cả các thói quen trong quân ngũ: dậy sớm, tập thể giục, giữ vệ sinh, ngăn nắp v.v… Đó là mẹo số 2 trong Hai mươi mẹo hàng đầu.

– Anh ở giữa một cuộc cạnh tranh được ủng hộ từ nhiều phía. Có sự cạnh tranh giữa những sỹ quan đồng đội về chuyện người nào có kỷ luật hơn (dậy sớm hơn, chạy nhiều hơn v.v…) – Mẹo số 3.

– Trung sĩ Lamar có những lý do rất mạnh mẽ (Mẹo số 8) để giữ những thói quen này tiếp tục – để giữ uy tín trong quân ngũ, để được thăng tiến, để làm gương cho cấp dưới.

– Còn nhiều nữa, nhưng để tôi nhanh chóng chỉ ra những cái khác: Có một hệ thống trách nhiệm giải trình, có áp lực công khai, có những quân nhân cấp trên mà anh phải báo cáo với, có những phần thưởng để gắn bó với những thói quen đó, có sự dễ chịu của việc hoàn thành các mục tiêu và các thói quen, có bạn tập luyện chung, có sự hình dung về các mục tiêu (kể cả không nhận thức được, trung sĩ Lamar cũng có một hình ảnh rõ nét về một quân nhân mẫu mực trong đầu và anh phải nghĩ đến hàng ngày). Và còn có suy nghĩ tích cực (Mẹo số 1)- trung sĩ Lamar không cho phép mình suy nghĩ một cách tiêu cực hoặc tự nhủ rằng anh không làm được điều đó. Anh chẳng có lựa chọn nào khác. Nếu anh bắt đầu nghĩ những suy nghĩ tiêu cực, chẳng mấy chốc anh sẽ là cựu trung sĩ Lamar.

Nếu bạn bỏ đi tất cả những động lực này – áp lực công khai, phần thưởng, suy nghĩ tích cực, những lý do mạnh mẽ, trách nhiệm giải trình, sự cam kết toàn diện, cuộc cạnh tranh được ủng hộ từ nhiều phía – tôi tin rằng trung sĩ Lamar cũng chẳng có kỷ luật gì cả.

Nào, có người sẽ nghĩ “Nhưng trung sĩ Lamar có kỷ luật kể cả sau khi anh ấy giải ngũ. Anh ấy vẫn người có kỷ luật nhất mà tôi biết, với tư cách là một cựu quân nhân.” Rất có thể là như vậy (không phải trường hợp nào cũng được như vậy), nhưng tôi có thể cãi rằng anh ấy giữ những thói quen ấy cũng vì nhiều động cơ như lúc trước thôi – anh ấy vẫn còn cam kết với những người anh ấy quen biết là một cựu quân nhân có kỷ luật, và anh ấy có uy tín để gìn giữ. Có lẽ anh ấy vẫn còn cảm thấy dễ chịu với việc làm người dậy sớm, với việc chăm tập thể dục và có cơ thể rắn chắc, với việc trông chỉn chu và sống ngăn nắp. Tôi cũng cho rằng những ai không có những động cơ ấy thì sẽ là những cựu quân nhân không có kỷ luật – mà chúng ta ai cũng biết số người ấy cũng nhiều như số cựu quân nhân chân chính.

Thế làm sao ta có thể “có kỷ luật” với những thói quen của mình? Hãy chọn đúng động cơ. (Xem 20 mẹo thúc đẩy hàng đầu để rõ thêm). Sau đây là một vài mánh nhỏ:

1. Hãy chọn một thói quen và cam kết toàn diện với nó. Đừng cố tỏ ra “có kỷ luật” với hàng loạt thứ cùng một lúc. Tôi đã thử điều này (nhiều lần lắm) mà lần nào cũng thất bại. Tôi đang đánh giá lại các mục tiêu của mình trong năm nay chỉ vì lý do này thôi đấy. Hãy thử mỗi lần 1 thói quen và thực sự tập trung vào nó.

2. Hãy thảo ra một kế hoạch cho thói quen ấy. Hãy xem có bao nhiêu mẹo trong số 20 mẹo thúc đẩy hàng đầu có thể áp dụng cho thói quen này. Hãy viết ra mục tiêu của bạn, và hãy lập ra một mục tiêu có thể đo lường được cũng như có thể đạt được, với một thời hạn. Hãy viết ra những mục tiêu nhỏ trong suốt lịch trình, với các phần thưởng cho mỗi mục tiêu ấy. Hãy viết ra một kế hoạch theo dõi những thôi thúc bỏ thói quen ấy và cách để vượt qua những thôi thúc đó (hãy viết trước luôn nhé!)

3. Hãy giữ mình tập trung vào thói quen đó càng lâu càng tốt. Hãy cố đừng để mình xao lãng bởi những thứ khác. Hãy công bố những bức ảnh, những câu châm ngôn có tính thúc đẩy, kế hoạch của bạn, danh sách các phần thưởng, danh sách các lý do v.v… Hãy gửi cho mình những email nhắc nhở. Hãy nhờ những người khác nhắc bạn về trọng tâm của bạn. Hãy lập blog về việc ấy. Hãy làm tất cả những gì cần thiết.

4. Hãy thiết lập môi trường xung quanh bạn sao cho bạn giữ được động lực cho thói quen đó mãi. Hãy xem ví dụ về trung sĩ Lamar ở trên. Cuộc đời anh được thiết lập để anh không thể thất bại. Hãy làm như thế với cuộc sống của bạn, với tất cả động lực ở xung quanh bạn, dưới mọi hình thức. Hãy thiết lập sao cho động lực ấy kéo dài càng lâu càng tốt, không phải chỉ trong một vài tuần hay một tháng. Hãy duy trì môi trường đầy động lực ấy.

5. Hãy ăn mừng thành công nào!!! Woo hoo!!!!

(Dịch, nguồn: Zenhabits.net)

20 thoughts on “Kỷ luật là ảo tưởng; Hãy thúc đẩy bản thân

  1. Lần trước em đọc các bài của chị và của Leo Babauta xong, em đã dậy sớm được, đã tập thể dục vào buổi sáng, đã làm rất tốt kế hoạch trong ngày, nhưng chỉ kéo dài được 2 tuần chị ạ, sau đó xìu dần và bỏ luôn. Giờ lại vào blog chị đọc lại để mà thực hiện lại các kế hoạch đã vạch ra!

    • Em làm được 2 tuần là khá lắm rồi, chị lần nào giỏi thì cũng chỉ được khoảng 6 ngày thôi, đến ngày thứ 7 tự thưởng cho bản thân vì thấy mình “quá đỉnh”, rồi…. tèo luôn🙂

  2. Mỗi lần có cảm xúc lăn tăn, băn khoăn về cuộc đời mình, em lại vào đọc blog của chị, để được tiếp thêm động lực bắt tay làm lại chị ạ. Cám ơn chị thật nhiều! Lâu rồi em không thấy bài mới của chị thì phải?

    • Hihi, chị vừa dành thời gian cống hiến cho con trai vì cháu có kỳ thi quan trọng. Bây giờ thì mọi việc đã xong xuôi cả rồi, sẽ quay lại buôn chuyện với mọi người🙂

  3. Em muốn thay đổi bản thân nhưng sao chẳng có tí động lực nào thế này ,được mấy ngày rồi lại thất bại ,đâu lại vào đấy ,nhiều khi thấy mình giống Nôbita quá ,Mình thật nhu nhược T_T

      • Mỗi lần muốn thay đổi tiếp em lại sợ không dám ,vì gần như biết rõ chẳng được bao lâu rồi đâu lại vào đấy ,thay đổi không biết bao nhiêu lần rồi ,duy trì thói quen cao nhất là gần 2 tuần T.T,

      • Chỉ cần sai kế hoạch một ngày do mất tự chủ em lại đâm ra chán ,rồi bỏ luôn toàn bộ công trình trước đó ,phải chăng em quá khắt khe với bản thân .Cái cục thịt chết tiệt ,khó bảo này !Tức quá !!!

    • Hầu hết những người thuộc xu hướng cầu toàn cảm thấy thất vọng về bản thân và nghiêm khắc với bản thân mình hơn mức cần thiết. Mình cũng bị như vậy, và mình đang tập tha thứ cho bản thân, tập thừa nhận và vui với những thành công nhỏ hơn là cứ ngồi cắn rứt với thất bại. Mọi việc có vẻ nhờ thế mà khá lên.

      Nói cụ thể là nếu bạn chưa thể thay đổi được lâu dài thì bạn cũng không nên chán nản hay ghét bỏ bản thân, hãy cố vui vì ít ra bạn cũng đã mong muốn thay đổi và đã thay đổi được một vài ngày. Đừng chán nản, hãy bắt đầu lại, bao nhiêu lần cũng được, nhiều lần ngăn ngắn sẽ cho bạn một số lượng ngày có thay đổi đáng kể so với thời gian buông xuôi, chỉ ngồi than vãn và không làm gì cả.

      Hy vọng kinh nghiệm nhỏ của mình có thể giúp ích cho bạn. Chúc bạn vững tâm với mong muốn thay đổi bản thân mình theo hướng tích cực hơn!

  4. Đã tự kiểm điểm chỉ lướt mạng trong giờ nghỉ. Vậy mà sáng ra, cứ xong mấy việc cần kíp nhất, là phải vào coi mấy trang GHX, TDT, HDTG,…V.V… Đôi khi quên cả thời gian đi họp, thiếu cả báo cáo. Không có kỷ luật gì cả. Mần răng bây chừ? 🙂

  5. hừm….như vậy là không thể mong đợi gì nơi “kỷ luật tự giác” làm cho chúng mình không… check blog thường xuyên, Sống Chậm nhỉ?

    • Một bạn trẻ đang đọc đây ạ! Bởi vì bạn ấy cũng không có kỷ luật gì cả. Cứ thay đổi, hăng hái một vài ngày hay cao nhất 1 tháng rồi đâu lại vào đấy! Hix

      • Dạ em cám ơn chị! Đọc comment của chị xong em lại hăng hái lên rồi. Ngày mai lại bắt đầu kế hoạch dậy sớm thôi! Chị kết bạn với em trên fb nhé. Hôm qua em có xem fb chị chụp hình ở Sapa có tuyết đẹp lắm. Hồi đầu tháng 3 em đi thì chỉ có mưa phùn và lạnh. ^_^. Chúc con trai chị thi đại học đạt kết quả tốt nhé!

      • Cám ơn em, cháu thi tốt nghiệp phổ thông cũng là điểm xét đại học luôn nên mới phải cẩn thận thế. Chị cũng xin lỗi là chị hơi bảo thủ, chỉ kết bạn FB với những ai chị quen ngoài đời thực🙂 Bà già vẫn cố giữ cho cuộc sống ít ảo nhất trong mức có thể, lẩm cẩm nhỉ🙂

      • À em có nhìn hình bạn ý mặc đồ đi thi tốt nghiệp nữa. Đúng là chưng hửng thật! Hihi

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s